( كه همه را نام برده است ) خبر دادند : جنگ روز ذوقار براى آن روى داد كه نعمان بن منذر لخمى ، عدىّ بن زيد عبادى « 1 » را بكشت و اين عدى از ترجمانان خسرو پرويز پسر هرمزد بود . هشام بن محمّد گويد : سبب كشته شدن عدى بن زيد را به دست نعمان بن منذر از اسحاق بن الجصّاص چنين شنيدم و نيز آن را در كتاب حمّاد « 2 » خواندم و پدرم بعضى از آن را نقل كرد : زيد بن حمّاد « 3 » بن زيد بن ايّوب بن محروف بن عامر بن عصيّة بن امرئ القيس بن زيد مناة بن تميم « 4 » را سه پسر بود : عدى شاعر كه زيبا و شاعر و سخنگوى بود و

--> دربارهء مطالب آينده مخصوصا رجوع شود به اغانى ( ج 2 ص 17 به بعد ) . از اين قسمت اغانى بعضى تكمله‌ها براى گزارش متن به دست مىآيد . من پس از آنكه كار خود را در اين باره كاملا تمام كرده بودم به ترجمهء اين قسمت اغانى كه دربارهء عدى بن زيد است از كاترمر ( ژورنال آزياتيك سال 1835 ج 2 ص 525 به بعد و سال 1838 ج 2 ص 465 به بعد ) و به تحرير مختصر اوالد ( مجلّهء علوم شرقى ج 3 ص 234 به بعد ) برخوردم . اجتناب من از اشتباهاتى كه اين دو شرق‌شناس بزرگ در چهل سال پيش مرتكب شده‌اند ، با داشتن وسايلى كه امروز در دسترس مىباشد ، هنرى نيست . من فقط در مواضع خيلى كم ترجمهء خود را از روى ترجمهء كاترمر اصلاح كرده‌ام . ( 1 ) - مقصود از عبادى ، مسيحيان نسطورى است ( رجوع شود به زيرنويس 3 صفحهء 53 ، فصل اوّل ) . ( 2 ) - حمّاد الراوية بيش از هركس ديگر قصايد عربى را از حفظ داشته است ؛ امّا از قرائن برمىآيد كه در اين روايت آشفتگىهائى هم پديد آورده است ( متوفّى در 777 م ) . ( 3 ) - تلفّظ اين نام به درستى معلوم نيست : بعضىها « حمار » گفته‌اند و تلفّظهائى از اين قبيل . ( 4 ) - شايد قديم‌ترين خبر دربارهء مقام و منصب اين خانواده همان است كه در شهادتنامهء حارث Arethae ذكر شده است ( بواسوناد ، قصص ، ج 5 ص 37 ) . در آنجا در وقايع سال 524 در دوروبر منذر حيرى اين دو شخص ديده مىشوند : يكى انگيوس ( ؟ ) ( ؟ ) كومس ( يعنى كارمند دولتى ) پسر زيد و ديگرى ( ايّوب ) حاكم ( Ethnarch ) مسيحى همهء اردو . نام زيد به هر حال زياد پيش مىآيد امّا نام ايّوب در زمان قديم ديده نمىشود . اگر نسب‌نامهء مذكور در متن ما درست باشد ايّوب در سال 524 م مسلّما بايستى خيلى پير بوده باشد ؛ امّا ذكر اسامى به اين ترتيب كاملا درست نتواند بود و به هر حال محتمل است كه اشخاص مذكور اعضاى يك خانواده بوده‌اند . خانواده‌هاى مسيحى ( نام ايّوب فقط در ميان مسيحيان آن عصر قابل تصوّر